41.573 doğrulanmış soru · bağımsız çözümle doğrulanır nasıl ölçtük →

KPSS Lisans Tarih · Osmanlı Duraklama ve Gerileme Soruları

10 soru · çözümü açık · üyelik yok

Bu sorular KPSS Lisans sınav formatına ve konu dağılımına göre hazırlanmış örnek sorulardır, ÖSYM'nin çıkmış soru kitapçıkları değildir. Gerçek çıkmış soruları ÖSYM'nin KPSS Lisans sayfasından indirebilirsin.

Osmanlı Duraklama ve Gerileme havuzunun canlı verileri

457 doğrulanmış soru (114 kolay · 293 orta · 47 zor) · son 30 günde üyelerce 164 kez çalışıldı · üyeler Tarih sorularında ortalama %59 doğruluk yakalıyor · havuza son ekleme: 11.08.2026.

Osmanlı Duraklama ve Gerileme örnek soruları

Soru 1

Osmanlı Devleti'nde 17. yüzyılın başlarında uygulanan 'iltizam' sisteminin bozulmasına aşağıdaki gelişmelerden hangisi doğrudan katkı sağlamıştır?

  1. A Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasıyla askeri harcamaların azalması
  2. B Müsadere usulünün yaygınlaşması ve devlet maliyesinin güçlenmesi
  3. C Tımar sisteminin yeniden canlandırılması çabaları
  4. D İltizam sürelerinin kısalması ve mültezimlerin denetiminin azalması
  5. E İltizam sisteminin tamamen kaldırılması ve devletin doğrudan vergi alımına geçmesi
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

İltizam sisteminde sürelerin kısalması ve denetimin azalması, mültezimlerin halka baskısını artırarak sistemi bozmuştur. Tımarın canlandırılması, müsadere veya Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması bu dönemde iltizamın bozulmasına doğrudan etki eden gelişmeler değildir.

Soru 2

XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin Avrupa devletleriyle ilişkilerinde 'Lale Devri' adı verilen dönemin en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Askeri reformlara öncelik verilmesi ve ordunun modernleştirilmesi
  2. B Avrupa'nın kültürel ve teknik yeniliklerinin örnek alınmaya başlanması
  3. C İsyanların bastırılması için merkezi otoritenin güçlendirilmesi
  4. D Dış politikada tamamen izolasyonist bir tutum benimsenmesi
  5. E Osmanlı Devleti'nin tamamen askeri bir yönetim anlayışına geçmesi
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

Lale Devri, Osmanlı Devleti'nde Batılılaşma hareketlerinin başlangıcı olarak kabul edilir. Bu dönemde Avrupa'nın kültürel ve teknik yenilikleri örnek alınmış, matbaa gibi yenilikler getirilmiştir. Askeri reformlar ve merkezi otorite daha sonraki dönemlerde öne çıkmıştır.

Soru 3

Osmanlı Devleti'nin Duraklama Dönemi'nde yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisi, devletin askeri ve ekonomik yapısındaki bozulmayı en doğrudan yansıtır?

  1. A Lale Devri'nde matbaanın kullanılmaya başlanması
  2. B Tımar sisteminin bozulması ve iltizam usulünün yaygınlaşması
  3. C Coğrafi keşiflerin ticaret yollarını değiştirmesi
  4. D İstanbul Antlaşması ile Avusturya'ya karşı toprak kaybı
  5. E Askeri harcamaların artması ve yeni savaşların başlatılması
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

Tımar sisteminin bozulması ve iltizam usulünün yaygınlaşması, hem askeri (tımarlı sipahilerin güç kaybetmesi) hem de ekonomik (vergi toplama mekanizmasının bozulması) bozulmayı doğrudan gösterir. Diğer şıklar ya dolaylı etkiler (D) ya farklı bir dönem (B) ya da siyasi sonuçlardır (C).

Soru 4

XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin uyguladığı 'Lale Devri' reformlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi, bu dönemin karakteristik özelliklerinden biri değildir?

  1. A İstanbul'da kültürel ve mimari faaliyetlerin yoğunlaşması
  2. B Avrupa'dan matbaa ve askeri teknolojilerin getirilmesi
  3. C Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması ve modern ordunun kurulması
  4. D İlk geçici elçiliklerin açılması ve Batı kültürüne olan ilginin artması
  5. E Osmanlı İmparatorluğu'nun doğu seferlerine ağırlık vermesi ve askeri gücünü artırması
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Lale Devri (1718-1730), Avrupa etkilerinin Osmanlı'ya girdiği bir dönemdir. Matbaanın getirilmesi (A), elçiliklerin açılması (B) ve kültürel faaliyetler (D) bu dönemin özelliklerindendir. Ancak Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması, II. Mahmud döneminde (1826) gerçekleşmiştir, bu nedenle (C) doğru cevaptır.

Soru 5

XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin ıslahat hareketlerinde öne çıkan 'Lale Devri' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu dönemin diğer ıslahat dönemlerinden farkını en iyi şekilde ortaya koyar?

  1. A İlk kez Batılı tarzda kültürel ve sosyal değişimlerin ön plana çıkarılması
  2. B Vergi sisteminde düzenlemeler yapılarak tımar sisteminin güçlendirilmesi
  3. C Yönetimde merkeziyetçiliğin artırılması için eyalet sisteminde değişikliklere gidilmesi
  4. D Askeri alanda Avrupa'nın gerisinde kalındığının kabul edilmesi ve bu alanda reformlara ağırlık verilmesi
  5. E Sadece askeri alanda yapılan yeniliklerin ön planda tutulması
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Lale Devri, Osmanlı tarihinde Batılı tarzda kültürel ve sosyal değişimlerin ön plana çıktığı ilk dönemdir. Diğer ıslahat dönemlerinden farklı olarak askeri ve idari reformlardan ziyade mimari, edebiyat ve sosyal yaşamda Avrupa etkisi görülür. Bu nedenle doğru cevap A'dır.

Soru 6

II. Mahmut döneminde gerçekleştirilen 'Vaka-i Hayriye' olayı ile aşağıdakilerden hangisi hedeflenmiştir?

  1. A İlk Osmanlı anayasasının ilan edilmesi
  2. B Medreselerin kapatılarak laik eğitim sistemine geçilmesi
  3. C Osmanlı ekonomisini düzeltmek için Avrupa'dan borç alınması
  4. D Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması ve modern bir ordu kurulması
  5. E Askeri reformlar yapılarak Osmanlı İmparatorluğu'nun deniz gücünün artırılması
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

Vaka-i Hayriye, 1826'da Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması olayıdır. II. Mahmut, bu reform ile modern bir ordu kurmayı ve devlet yapısını güçlendirmeyi amaçlamıştır. Diğer şıklar, II. Mahmut döneminde gerçekleşmeyen veya farklı dönemlere ait reformlardır.

Soru 7

Osmanlı Devleti'nin Duraklama Dönemi'nde yaşanan Celali İsyanları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A Celali liderleri, Osmanlı yönetimini devirmek amacıyla Avrupa devletleriyle işbirliği yapmıştı.
  2. B Celali isyanları, büyük ölçüde dini nitelik taşıyan ve Safevi Devleti tarafından desteklenen hareketlerdi.
  3. C İsyanlar, Yeniçeri Ocağı'nın disiplinsizliği nedeniyle çıkmış ve İstanbul'da yoğunlaşmıştı.
  4. D İsyanların temel nedeni, merkezi otoritenin tımar sistemindeki bozulmalara müdahale edememesiydi.
  5. E Celali isyanları, Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'daki toprak kayıplarından sonra asker ve vergi mükellefi olan reaya tarafından başlatılmıştı.
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

Celali İsyanları'nın temel nedeni, tımar sistemindeki bozulmalar ve devletin bu bozulmaları önleyememesidir. Diğer şıklar ya yanlış bilgi içeriyor (B ve D) ya da isyanların karakteristiğini doğru yansıtmıyor (C). İsyanlar Anadolu'da yoğunlaşmıştı ve dini değil ekonomik/sosyal temelliydi.

Soru 8

XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde görülen 'Lale Devri' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu dönemin karakteristik özelliklerini yansıtmaz?

  1. A İstanbul'da kültürel ve mimari faaliyetlerin artması
  2. B İlk geçici elçiliklerin açılarak Batı'daki gelişmelerin takip edilmesi
  3. C Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılarak modern ordu sistemine geçilmesi
  4. D Avrupa'dan matbaanın getirilmesi ve ilk Türkçe eserlerin basılması
  5. E Osmanlı İmparatorluğu'nun topraklarının genişlemesi ve fetihlerin artması
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Lale Devri'nde Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması gibi bir reform yapılmamıştır. Bu reform, II. Mahmud döneminde gerçekleşmiştir. Diğer şıklar ise Lale Devri'nin özelliklerini doğru şekilde yansıtmaktadır.

Soru 9

XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde gerçekleştirilen ıslahat hareketleri için aşağıdakilerden hangisi ortak bir özellik olarak gösterilebilir?

  1. A Avrupa'nın askeri ve teknik üstünlüğünün kabul edilmesi
  2. B Yönetimde laikleşme adımlarının atılması
  3. C Toplumun tüm kesimlerinin eşit şekilde modernleştirilmesi
  4. D Islahatların halk desteğiyle uygulanması
  5. E Islahatların sadece dini liderler tarafından desteklenmesi
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

XVIII. yüzyıl ıslahatlarının temel ortak özelliği, Avrupa'nın askeri ve teknik alandaki üstünlüğünün kabul edilerek bu alanlarda yenilikler yapılmasıdır (A). Diğer şıklar dönemin gerçekleriyle uyuşmaz: Islahatlar sınırlı kesimlere hitap eder (B), laikleşme henüz söz konusu değildir (C) ve halk desteğinden ziyade merkezi otoriteyle uygulanır (D). Lale Devri, III. Selim ve I. Mahmud dönemi ıslahatları bu çerçevede değerlendirilir.

Soru 10

XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde uygulanan 'ıslahat' hareketlerinin temel hedeflerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Merkezi otoriteyi güçlendirerek devletin dağılmasını önlemek
  2. B Tımar sistemini yeniden canlandırarak tarımsal üretimi artırmak
  3. C Avrupa'daki bilimsel devrimleri takip ederek teknolojik üstünlük sağlamak
  4. D İslam dinini saf haliyle uygulamak için dini kurumları tamamen yeniden yapılandırmak
  5. E Halkın yaşam standartlarını yükseltmek için sosyal reformlar yapmak
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

XVIII. yüzyıl ıslahatlarının temel amacı, devletin dağılma sürecini durdurmak ve merkezi otoriteyi güçlendirmektir. Batılılaşma hareketleri askeri ve idari alanlarda yoğunlaşmıştır. Sosyal reformlar veya tımar sisteminin canlandırılması bu dönemin öncelikleri arasında değildir.

İlgili sayfalar