41.573 doğrulanmış soru · bağımsız çözümle doğrulanır nasıl ölçtük →

KPSS Lisans Tarih · İlk Türk İslam Devletleri Soruları

10 soru · çözümü açık · üyelik yok

Bu sorular KPSS Lisans sınav formatına ve konu dağılımına göre hazırlanmış örnek sorulardır, ÖSYM'nin çıkmış soru kitapçıkları değildir. Gerçek çıkmış soruları ÖSYM'nin KPSS Lisans sayfasından indirebilirsin.

İlk Türk İslam Devletleri havuzunun canlı verileri

230 doğrulanmış soru (80 kolay · 114 orta · 36 zor) · son 30 günde üyelerce 142 kez çalışıldı · üyeler Tarih sorularında ortalama %59 doğruluk yakalıyor · havuza son ekleme: 11.08.2026.

İlk Türk İslam Devletleri örnek soruları

Soru 1

Anadolu Selçuklu Devleti'nde 'iktâ sistemi'nin temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Vakıflar aracılığıyla sosyal hizmetlerin finanse edilmesi
  2. B Ticaret yollarının güvenliğini sağlamak üzere karakollar kurulması
  3. C Merkezi hazineye vergi toplamak amacıyla kayıt tutulması
  4. D Askeri hizmet karşılığında toprak gelirlerinin dağıtılması
  5. E Tarım ürünlerinin devlet tarafından doğrudan satın alınması
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

İktâ sistemi, askerlere maaş yerine toprak gelirlerinin verilmesini öngören ve Osmanlı'daki tımar sistemine öncülük eden bir uygulamadır. Ticaret yolları veya vakıflarla doğrudan ilişkisi yoktur.

Soru 2

Anadolu Selçuklu Devleti'nde 'ikta sisteminin' uygulanmasının aşağıdaki sonuçlardan hangisine katkı sağladığı söylenemez?

  1. A Üretimde sürekliliğin sağlanması
  2. B Askeri harcamaların hazine yükünü azaltması
  3. C Merkezi otoritenin taşrada güçlenmesi
  4. D Feodal beylerin bağımsız hareket etmesi
  5. E Tarımsal üretimin tamamen devlet kontrolüne geçmesi
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

İkta sistemi, feodal beylerin değil, merkeze bağlı asker-sivil görevlilerin yetiştirilmesini amaçlar. Feodal yapılaşma, sistemin zayıfladığı dönemlerde ortaya çıkmıştır.

Soru 3

Anadolu Selçuklu Devleti'nin Moğol istilası sonrasında zayıflamasında, aşağıdaki iç dinamiklerden hangisi en kritik rol oynamıştır?

  1. A Merkezi otoritenin zayıflaması ve beyliklerin bağımsız hareket etmeye başlaması
  2. B Haçlı Seferleri'nin Anadolu'da yarattığı demografik ve kültürel tahribat
  3. C Ticaret yollarının kontrolünün kaybedilmesi ve ekonomik gelirlerin azalması
  4. D Bizans İmparatorluğu'nun Anadolu'da yeniden güç kazanmaya başlaması
  5. E Moğol İmparatorluğu'nun Anadolu'da kalıcı bir yönetim kurması
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

Anadolu Selçuklu Devleti'nin Moğol baskısıyla merkezi otoritesi zayıflamış, bu da Türk beyliklerinin bağımsız hareket etmesine yol açmıştır. Diğer şıklar etkili olsa da, devletin siyasi parçalanmasındaki asıl faktör merkezi yönetimin çöküşüdür.

Soru 4

Anadolu Selçuklu Devleti'nde 'ikta sistemi' uygulamasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Ticaret yollarının güvenliğini sağlamak
  2. B Halkın vergi yükünü azaltarak refah seviyesini artırmak
  3. C Merkezi otoriteyi güçlendirerek toprağın verimli işlenmesini sağlamak
  4. D Yerel yöneticilerin yetkilerini artırmak
  5. E Tarımsal üretimi artırarak dışa bağımlılığı azaltmak
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

İkta sistemi, toprağın gelirinin hizmet karşılığında asker veya devlet görevlilerine verilmesini öngören bir uygulamadır. Bu sistemle hem merkezi otorite güçlendirilmiş hem de toprağın verimli işlenmesi sağlanmıştır. Diğer şıklar ikta sisteminin doğrudan amaçları arasında yer almaz.

Soru 5

Anadolu Selçuklu Devleti'nde 'ikta sistemi'nin temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Yerel yönetimleri özerk hale getirmek
  2. B Dini kurumların ekonomik bağımsızlığını sağlamak
  3. C Vakıfların gelirlerini artırmak
  4. D Merkezi otoriteyi güçlendirmek ve askeri hizmet karşılığında toprak dağıtmak
  5. E Ticaret yollarını kontrol altında tutmak
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

İkta sistemi, askeri hizmet karşılığında devlet memurlarına ve komutanlara toprak verilmesini öngören bir sistemdir. Bu sistemle merkezi otorite güçlendirilir ve ordunun ihtiyaçları karşılanır. Diğer şıklar sistemin temel amacıyla uyuşmaz.

Soru 6

Anadolu Selçuklu Devleti'nde 'Ahilik' teşkilatının işlevlerini en kapsamlı şekilde tanımlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A Tarım üretimini artırmak için köylülere kredi sağlayan kurum
  2. B Sınır bölgelerini korumakla görevli askerî birlikler
  3. C Şehirlerdeki ticaret yollarının güvenliğini sağlayan güvenlik ağı
  4. D Esnaf denetimini sağlayan ve ahlaki eğitim veren bir lonca sistemi
  5. E Ticari faaliyetleri teşvik etmek için devlet destekli tarım kooperatifleri
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

Ahilik, esnaf ve zanaatkârlar arasında dayanışmayı, kalite kontrolünü ve ahlaki eğitimi düzenleyen bir lonca sistemidir. Bu sistem, esnaf denetimini sağlarken aynı zamanda üyelerine ahlaki değerler kazandırmayı da amaçlar. Diğer seçenekler, Ahilik'in işlevleriyle doğrudan ilgili değildir; örneğin, askerî birlikler veya tarımsal destek sağlayan kurumlar Ahilik'in kapsamına girmez.

Soru 7

Türk-İslam sentezinin somut örneklerinden biri olarak kabul edilen ve Karahanlılar döneminde yazılan 'Kutadgu Bilig' eserinin temel amacı nedir?

  1. A Moğol istilasına karşı direnişi örgütlemek
  2. B Orta Asya Türk tarihini destansı bir dille anlatmak
  3. C İslami kuralları Türk devlet geleneğine uyarlamak
  4. D Türkçenin Arapça karşısındaki üstünlüğünü kanıtlamak
  5. E Türklerin İslam dinine geçiş sürecini anlatmak
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

Yusuf Has Hacip'in eseri, İslami değerlerle Türk devlet yönetim prensiplerini birleştiren bir siyasetname niteliğindedir. Bu eser, Türk toplumunun İslam ile olan ilişkisini ve devlet yönetimindeki kuralların nasıl şekillendiğini ele alır. Diğer seçeneklerdeki konular, bu eserin temel amacını yansıtmaz; örneğin, tarih anlatımı ve direniş temaları daha sonraki dönemlere aittir.

Soru 8

Türk tarihinde 'Kutadgu Bilig' adlı eserle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemine ait siyasi bir eserdir.
  2. B Karahanlılar döneminde kaleme alınmıştır.
  3. C Yusuf Has Hacib tarafından yazılmıştır.
  4. D İslami dönem Türk edebiyatının ilk örneklerinden biridir.
  5. E Selçuklu Devleti döneminde yazılmıştır.
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

"Kutadgu Bilig", Karahanlılar döneminde Yusuf Has Hacib tarafından kaleme alınmış ve İslami dönem Türk edebiyatının ilk örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir. Eser, 11. yüzyılda yazıldığı için Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemine ait bir eser değildir. Bu nedenle, Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemine ait olduğu belirtilen ifade yanlıştır.

Soru 9

Türk-İslam devletlerinde 'ikta sistemi'nin uygulanmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu sistemin hem askeri hem de ekonomik işlevini doğrudan açıklar?

  1. A Vakıflara bağışlanan arazilerin sosyal hizmetlerde kullanılması
  2. B Toprağın gelirinin hizmet karşılığında komutana verilmesi ve asker yetiştirme zorunluluğu
  3. C Üretim artışını sağlamak için köylüye toprak dağıtılması
  4. D Tımar sahiplerinin vergi toplama yetkisinin merkezî otorite tarafından denetlenmesi
  5. E İkta sisteminin yalnızca tarımsal üretimi artırmak amacıyla uygulandığı
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

İkta sistemi, toprağın gelirinin askerî hizmet karşılığında komutanlara verilmesi ve bu kişilerin asker yetiştirme yükümlülüğüyle birleştirilmiş bir yapıdır. Bu sistem hem ordunun güçlenmesini hem de ekonomik kaynakların verimli kullanımını sağlamıştır. Diğer şıklar iktanın temel işlevini tam olarak yansıtmaz.

Soru 10

Anadolu Selçuklu Devleti'nde 'ikta sistemi'nin uygulanma amacı aşağıdakilerden hangisinde bütüncül olarak ifade edilmiştir?

  1. A Ticaret yollarının güvenliğini artırmak için askeri garnizonlar kurmak
  2. B Feodal beyliklerin gücünü artırmak için toprak dağıtmak
  3. C Vakıflara gelir sağlayarak sosyal hizmetleri finanse etmek
  4. D Merkezi otoriteyi güçlendirerek toprağın verimli işlenmesini sağlamak
  5. E Askeri gücü artırmak için toprakları tamamen devletleştirmek
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

İkta sistemi, merkezi otoriteyi güçlendirerek toprağın verimli bir şekilde işlenmesini sağlamak amacıyla geliştirilmiştir. Bu sistem, askeri gücü desteklemekle birlikte tarımsal üretimi artırmayı da hedefler. Diğer seçenekler, ikta sisteminin yan etkileri veya farklı uygulama alanlarıyla ilgili olduğu için bu bağlamda doğru değildir. Örneğin, toprak dağıtımı feodal beyliklerin güçlenmesine yol açabilirken, vakıf sistemine gelir sağlamak ikta sisteminin asıl amacını yansıtmaz.

İlgili sayfalar