A Grubu · İstatistik İstatistik · Zaman Serileri Soruları
10 soru · çözümü açık · üyelik yok
Bu sorular A Grubu · İstatistik sınav formatına ve konu dağılımına göre hazırlanmış örnek sorulardır, ÖSYM'nin çıkmış soru kitapçıkları değildir. Gerçek çıkmış soruları ÖSYM'den indirebilirsin.
Zaman Serileri havuzunun canlı verileri
95 doğrulanmış soru (25 kolay · 54 orta · 16 zor) · havuza son ekleme: 10.07.2026.
Zaman Serileri örnek soruları
Soru 1
Zaman serisi analizinde 'deseasonalization' işlemi hangi bileşeni ortadan kaldırmayı amaçlar?
A Trend
B Mevsimsellik
C Konjonktür
D Uzun dönem ortalama
E Düzensiz dalgalanmalar
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
"Deseasonalization" işlemi, zaman serisindeki mevsimsel dalgalanmaları ortadan kaldırmayı hedefler. Bu nedenle doğru cevap **B) Mevsimsellik**'tir. Mevsimsellik, belirli dönemlerde tekrarlanan düzenli dalgalanmalardır ve bu işlemle seriden çıkarılır.
Soru 2
Zaman serilerinde rastgele ve öngörülemeyen değişimleri ifade eden bileşen aşağıdakilerden hangisidir?
A Trend
B Mevsimsellik
C Konjonktür
D Düzensiz bileşen
E Döngüsel dalgalanmalar
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Doğru cevap D) Düzensiz bileşendir çünkü zaman serilerinde rastgele ve öngörülemeyen değişimler bu bileşenle açıklanır. Trend, mevsimsellik ve konjonktür ise belirli kalıplara sahip değişimleri ifade eder. Düzensiz bileşen, kontrol edilemeyen veya tahmin edilemeyen faktörlerden kaynaklanır.
Soru 3
Bir ürünün 2022 yılı fiyatı 50 TL, 2023 yılı fiyatı 60 TL ise bu ürün için basit fiyat indeksi (2022=100) kaçtır?
A 100
B 110
C 120
D 150
E 83
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Basit fiyat indeksi, baz yılın fiyatına göre cari yılın fiyatının yüzde olarak ifadesidir. 2022 baz yıl (100) alındığında, 2023 fiyat indeksi (60/50)*100 = 120 olur. Bu nedenle doğru cevap C) 120'dir.
Soru 4
Bir zaman serisinin mevsimsel bileşeni, aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılarak ELIMINE edilebilir?
A Zaman serisinin logaritmasının alınması
B Seriye birim kök testi uygulanması
C Mevsimsel farkların hesaplanması (örneğin, 12 aylık farklar)
D Trend bileşenine doğrusal regresyon uygulanması
E Basit üssel düzleştirme yöntemi uygulanması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap C çünkü mevsimsel bileşen, serinin belirli periyotlardaki (örneğin 12 aylık) farklarının alınmasıyla giderilebilir. Bu yöntem, mevsimsel dalgalanmaları ortadan kaldırarak seriyi daha istikrarlı hale getirir. Diğer seçenekler mevsimselliği ele almaz veya farklı amaçlar için kullanılır.
Soru 5
Paasche indeksi ile Laspeyres indeksi arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
A Paasche indeksi cari dönem miktarlarını, Laspeyres indeksi baz dönem miktarlarını kullanır
B Paasche indeksi baz dönem fiyatlarını, Laspeyres indeksi cari dönem fiyatlarını kullanır
C Paasche indeksi geometrik ortalamayı, Laspeyres indeksi aritmetik ortalamayı kullanır
D Paasche indeksi zincir metodu, Laspeyres indeksi bağlantı metodu kullanır
E Paasche indeksi sabit ağırlıklı, Laspeyres indeksi değişken ağırlıklıdır
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap **A** seçeneğidir çünkü Paasche indeksi hesaplanırken **cari dönem miktarları** kullanılırken, Laspeyres indeksi **baz dönem miktarlarını** kullanır. Bu iki indeks arasındaki temel fark, ağırlıklandırma yapılırken hangi dönemin miktar verilerinin esas alındığıdır.
Soru 6
Bir endekste baz yıl değeri 100 olarak alınmış ve cari yıl endeks değeri 120 çıkmıştır. Bu durumda aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A Fiyatlar %20 artmıştır
B Fiyatlar %120 artmıştır
C Endeks değeri 1,2 kat artmıştır
D Fiyatlar %20 azalmıştır
E Fiyatlar %80 artmıştır
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap **A) Fiyatlar %20 artmıştır** çünkü endeks değeri baz yıla göre 100'den 120'ye çıkmıştır. Bu, fiyatlardaki artışın (120 - 100) / 100 = %20 olduğunu gösterir. Diğer seçenekler bu hesapla uyuşmaz.
Soru 7
Hangi bileşen, zaman serilerindeki rastgele ve açıklanamayan değişimleri ifade eder?
A Trend
B Konjonktür
C Düzensiz bileşen
D Mevsimsellik
E Döngüsel bileşen
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap C) Düzensiz bileşendir çünkü zaman serilerindeki rastgele ve öngörülemeyen dalgalanmaları temsil eder. Trend, konjonktür ve mevsimsellik ise belirli kalıplara sahip değişimleri açıklar. Düzensiz bileşen, bu kalıpların dışında kalan açıklanamayan varyasyonları ifade eder.
Soru 8
Zaman serilerinde 'döngüsel bileşen' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A Ekonomik dalgalanmaları yansıtır
B Doğrusal bir eğilim gösterir
C Sabit periyotlarla tekrarlanır
D Trend bileşeninden bağımsız olarak mevsimsel değişimleri gösterir
E Genellikle bir yıldan kısa sürer
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Zaman serilerinde döngüsel bileşen, ekonomik faaliyetlerdeki genişleme ve daralma dönemlerini ifade eder. Ekonomik dalgalanmaların bir sonucu olarak ortaya çıkar ve belirli bir periyodu olmak zorunda değildir. Bu nedenle doğru cevap "Ekonomik dalgalanmaları yansıtır" seçeneğidir.
Soru 9
Bir mal sepetinin 2020 yılı fiyat endeksi 120, 2021 yılı fiyat endeksi 150 ise, 2020 yılı baz alındığında 2021 yılı enflasyon oranı yüzde kaçtır?
A 20
B 25
C 30
D 35
E 50
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
2020 yılı baz alındığında enflasyon oranı, 2021 yılı fiyat endeksinin 2020 yılına göre yüzde artışıdır. (150 - 120) / 120 = 0,25 yani %25. Bu nedenle doğru cevap B) 25'tir.
Soru 10
Hangi zaman serisi bileşeni, bir yıldan kısa periyotlarda tekrarlanan düzenli dalgalanmaları ifade eder?
A Döngüsel bileşen
B Trend bileşeni
C Mevsimsel bileşen
D İrregüler bileşen
E Rassal bileşen
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap **C) Mevsimsel bileşen** çünkü mevsimsel bileşen, bir yıl içinde düzenli aralıklarla tekrarlanan (örneğin yaz aylarında artan turizm gelirleri gibi) dalgalanmaları ifade eder. Trend uzun vadeli eğilimi, döngüsel bileşen ise düzensiz ve uzun süreli dalgalanmaları temsil eder. Rassal bileşen ise açıklanamayan rastgele değişimlerdir.
A Grubu · İstatistik havuzunun tamamı
529 doğrulanmış açıklamalı soru, yanlışlarını öğrenene kadar geri getiren tekrar havuzu, AI öğretmen ve haftalık Türkiye denemesi tek pakette.
Önce SPAM/Gereksiz klasörüne bak. Yoksa ödeme sonucu sayfasındaki "yeniden gönder" düğmesini kullan ya da aşağıdan yaz, elle gönderelim.
Aboneliği nasıl iptal ederim?
Hesabım sayfasında "Aboneliği iptal et" düğmesiyle, istediğin an. Ödediğin dönemin sonuna kadar kullanırsın, kartından yeni ödeme alınmaz. Ömür boyu pakette tekrar çekim olmaz.
Şifremi unuttum
Giriş sayfasındaki "Şifremi unuttum" bölümünden e-postana tek tıklık giriş linki gönderilir.
Bir soruda hata buldum
Sorunun altındaki "Bu soruda hata var" düğmesini kullan; ekip incelesin diye doğrudan kalite kuyruğuna düşer.