Bu sorular A Grubu · Çalışma Ekonomisi sınav formatına ve konu dağılımına göre hazırlanmış örnek sorulardır, ÖSYM'nin çıkmış soru kitapçıkları değildir. Gerçek çıkmış soruları ÖSYM'den indirebilirsin.
Pazarlık gücü teorisine göre ücret düzeyini belirleyen temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
A İşçinin verimliliği
B Devletin asgari ücret politikası
C İşçi ve işveren sendikalarının pazarlık gücü
D Piyasadaki arz-talep dengesi
E İşçinin eğitim ve deneyim seviyesi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Pazarlık gücü teorisine göre ücretler, işçi ve işveren sendikalarının pazarlık gücüyle belirlenir. Bu teori, ücretlerin tarafların müzakere yeteneğine bağlı olduğunu savunur. Diğer faktörler etkili olsa da temel belirleyici pazarlık gücüdür.
Soru 2
Sosyal politikanın ortaya çıkışında aşağıdaki faktörlerden hangisi en etkili olmuştur?
A Sanayi Devrimi'nin yarattığı sosyal sorunlar
B Feodal sistemin çöküşü
C Dinler arası çatışmalar
D Aydınlanma Çağı'nın rasyonel düşünce akımları
E Tarım toplumundan ticaret toplumuna geçiş
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap **A) Sanayi Devrimi'nin yarattığı sosyal sorunlar**dır. Sanayi Devrimi ile birlikte ortaya çıkan ağır çalışma koşulları, işçi sınıfının yoksullaşması ve sosyal eşitsizlikler, sosyal politikanın temelini oluşturan başlıca sorunlardır. Bu nedenle sosyal politikanın ortaya çıkışında en etkili faktör Sanayi Devrimi'dir.
Soru 3
Tarım sektöründe görülen ve çalışanların tam kapasite çalışmamasına rağmen istatistiklere işsiz olarak yansımadığı işsizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?
A Mevsimsel işsizlik
B Friksiyonel işsizlik
C Yapısal işsizlik
D Gizli işsizlik
E Konjonktürel işsizlik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
Gizli işsizlik, çalışanların üretime katkılarının sıfır olduğu veya çıkarıldıklarında üretimin etkilenmediği durumlarda ortaya çıkar. Tarım sektöründe aile bireylerinin tam kapasite çalışmaması buna örnektir. Bu kişiler istatistiklerde işsiz görünmez çünkü resmi olarak çalışıyor kabul edilirler.
Soru 4
Toplu iş sözleşmesinin yapılabilmesi için aşağıdaki koşullardan hangisi gereklidir?
A İşyerinde en az 50 işçinin çalışıyor olması
B Sendikanın işyerinde çoğunluğu temsil etmesi
C İşverenin tek taraflı onay vermesi
D İşçilerin yazılı olarak rıza göstermesi
E Çalışma Bakanlığı'nın zorunlu arabuluculuk kararı
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap B şıkkıdır çünkü toplu iş sözleşmesi yapılabilmesi için sendikanın işyerinde çalışan işçilerin çoğunluğunu temsil etmesi gerekir. Bu, sendikanın işçiler adına sözleşme yapma yetkisini gösterir. Diğer şıklar bu süreç için yasal bir zorunluluk değildir.
Soru 5
Performansa dayalı ücret sisteminin temel amacı nedir?
A İşçilerin kıdemlerini ödüllendirmek
B İşçilerin verimliliklerini artırmak
C İşçilerin maaş eşitliğini sağlamak
D İşçilerin sosyal haklarını genişletmek
E İşçilerin sendikal faaliyetlerini desteklemek
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Performansa dayalı ücret sisteminin temel amacı, çalışanların üretkenliklerini ve iş performanslarını teşvik ederek verimliliği artırmaktır. Bu sistem, çalışanları daha fazla çaba göstermeye motive eder ve şirket hedefleriyle bireysel performansı uyumlu hale getirir. Doğru cevap B seçeneğidir çünkü sistemin odak noktası verimlilik artışıdır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi 'parça başı ücret sistemi'nin avantajlarından biridir?
A İşçilerin gelirlerinin sabit olması
B İşçilerin çalışma tempolarının artması
C Ücret maliyetlerinin azalması
D İşçilerin iş güvenliğinin iyileştirilmesi
E İşçilerin sosyal haklarının artması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Parça başı ücret sistemi, işçilerin üretim miktarına göre ücret almasını sağlar. Bu sistem işçileri daha fazla üretim yapmaya teşvik ederek çalışma tempolarının artmasına neden olur. Dolayısıyla B seçeneği bu sistemin avantajlarından biridir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi 'Beklentiler Teorisi'nin işgücü piyasasına uygulanmasıyla ilgili doğru bir ifadedir?
A İşçiler, gelecekteki ücret artışlarını tahmin ederek iş arama davranışını belirler.
B İşverenler, ücretleri sadece mevcut enflasyon oranına göre belirler.
C İşsizlik sigortası, işçilerin iş arama sürelerini kısaltır.
D İşçiler, beklentilerine dayalı olarak ücret taleplerini belirlerken işverenlerin kâr marjlarını dikkate almaz.
E Sendikalar, ücretlerin düşmesini engellemek için mücadele eder.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Doğru cevap A seçeneğidir çünkü beklentiler teorisine göre işçiler, gelecekteki ücret artışlarını tahmin ederek iş arama süreçlerini ve iş değiştirme kararlarını şekillendirir. Bu teori, bireylerin rasyonel beklentilerle hareket ettiğini ve gelecekteki ekonomik koşulları dikkate aldığını varsayar.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi performansa dayalı ücret sistemlerinden biridir?
A Sabit ücret sistemi
B Pozisyon dayalı ücret sistemi
C Zamana dayalı ücret sistemi
D Kıdeme dayalı ücret sistemi
E Parça başı ücret sistemi
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
Parça başı ücret sistemi performansa dayalı bir ücret sistemidir çünkü çalışanın üretim miktarına veya tamamladığı iş parçasına göre ödeme yapılır. Bu sistemde çalışan ne kadar çok üretirse o kadar çok kazanır, dolayısıyla performans doğrudan ücretle ilişkilendirilir. Diğer seçeneklerde ise ücret zaman, sabitlik veya kıdem gibi performans dışı faktörlere bağlıdır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi, 'emek piyasasında ayrımcılığın' bir sonucu olarak değerlendirilebilir?
A Ücret farklılıklarının azalması
B İşgücü arzının artması
C Kaynakların etkin dağılımının bozulması
D İşçi ve işveren arasındaki güç dengesinin güçlenmesi
E İşverenlerin kârlarının artması
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
Doğru cevap C şıkkıdır çünkü emek piyasasında ayrımcılık, yetenek ve niteliklere göre değil de önyargılar nedeniyle işgücü dağılımını bozar. Bu da kaynakların verimsiz kullanılmasına ve toplam refahın azalmasına yol açar. Etkin dağılımın bozulması, ayrımcılığın en önemli ekonomik sonucudur.
Soru 10
Marjinal verimlilik ücret teorisine göre, bir işletme işçi alımını hangi noktada durdurur?
A Marjinal ürün geliri, marjinal ücrete eşit olduğunda
B Ortalama ürün geliri, ortalama ücrete eşit olduğunda
C Toplam ürün geliri, toplam ücrete eşit olduğunda
D Marjinal ürün geliri, ortalama ücrete eşit olduğunda
E Toplam ürün geliri maksimum düzeye ulaştığında
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
Marjinal verimlilik ücret teorisine göre bir işletme, işçi alımını marjinal ürün geliri (işçinin ek katkısı) ile marjinal ücret (işçiye ödenen ek maliyet) eşit olduğunda durdurur. Çünkü bu noktada işçinin getirdiği ek fayda ve maliyet dengelenir, daha fazla işçi almak kârı artırmaz. Bu yüzden doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 11
Tarım sektöründe hasat dönemi dışında çalışamayan işçilerin durumu hangi işsizlik türüne girer?
A Teknolojik işsizlik
B Mevsimlik işsizlik
C Gizli işsizlik
D Yapısal işsizlik
E Friksiyonel işsizlik
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap **B) Mevsimlik işsizlik** çünkü tarım sektöründe işçilerin çalışması belirli dönemlerle (hasat zamanı gibi) sınırlıdır ve bu işsizlik türü, mevsime bağlı olarak ortaya çıkar. Diğer seçeneklerdeki işsizlik türleri ise teknolojik değişim, aşırı istihdam veya ekonomik yapıdaki değişikliklerle ilgilidir.
Soru 12
Aşağıdaki sendika türlerinden hangisi, 'sarı sendika' olarak adlandırılan ve işverenle işbirliği içinde olan örgütlenme modelini ifade eder?
A Meslek sendikacılığı
B Şirket sendikacılığı
C Hücre sendikacılığı
D İşkolu sendikacılığı
E Bağımsız sendikacılık
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
Doğru cevap B) Şirket sendikacılığıdır çünkü bu model, işçi ve işveren arasında işbirliğini ön planda tutar ve genellikle işveren yanlısı politikalar izler. Sarı sendika olarak adlandırılmasının nedeni, bağımsız mücadele yerine işverenle uyumlu hareket etmesidir. Diğer seçenekler bağımsız ve mücadeleci sendikacılık modellerini temsil eder.
A Grubu · Çalışma Ekonomisi havuzunun tamamı
595 doğrulanmış açıklamalı soru, yanlışlarını öğrenene kadar geri getiren tekrar havuzu, AI öğretmen ve haftalık Türkiye denemesi tek pakette.
Önce SPAM/Gereksiz klasörüne bak. Yoksa ödeme sonucu sayfasındaki "yeniden gönder" düğmesini kullan ya da aşağıdan yaz, elle gönderelim.
Aboneliği nasıl iptal ederim?
Hesabım sayfasında "Aboneliği iptal et" düğmesiyle, istediğin an. Ödediğin dönemin sonuna kadar kullanırsın, kartından yeni ödeme alınmaz. Ömür boyu pakette tekrar çekim olmaz.
Şifremi unuttum
Giriş sayfasındaki "Şifremi unuttum" bölümünden e-postana tek tıklık giriş linki gönderilir.
Bir soruda hata buldum
Sorunun altındaki "Bu soruda hata var" düğmesini kullan; ekip incelesin diye doğrudan kalite kuyruğuna düşer.